Her evde fırın yok, olanı da yazın çalıştırmak istemeyenler var. Ekmek içi baharat hazırlarken sadece ocak üstünde, tava ve tencereyle nasıl aynı sonuca ulaşabileceğinizi adım adım gösteriyoruz.
Bu noktada, yalın bir zemin, sade bir tabak ve az sayıda aksesuar çoğu zaman kalabalık kurgudan daha etkilidir. Yemeğin dumanı tüterken çekilen kare, soğuduktan sonrakinin yerini tutmaz.
Özetle, aynı yemeği fırında, tencerede veya düdüklü tencerede pişirmek birbirinden farklı sonuçlar verir. Fırın daha kuru ve karamelize bir yüzey sunarken, tencere yöntemi suyunu koruyan yumuşak bir doku bırakır.
Her tarifin arkasında bir ihtiyaç ve bir coğrafya vardır; hangi malzemenin bol olduğu, yöntemi de belirlemiştir. Ekmek içi baharat konusunda eski usulleri bilmek, bugünkü kısayolların neden işlediğini anlatır.
Ocakların ve fırınların gücü aynı değildir; bu yüzden süreye değil görünüme ve kokuya güvenmek gerekir. Ekmek içi baharat için bir fırın termometresi, tarifteki dereceyle gerçek sıcaklık arasındaki farkı gösterir.
Aynı tarif, kısık ateşte bambaşka, yüksek ateşte bambaşka sonuç verir. Ekmek içi baharat konusunda ısıyı kademeli yükseltmek, dış yüzey yanmadan içerinin de pişmesini sağlar.
Sıklıkla, ekmek içi baharat için harcama kalemlerini yazmak, hangi malzemenin bütçeyi zorladığını netleştirir. Genelde pahalı görünen tarifin maliyeti tek bir bileşenden gelir ve o bileşen kolayca dengelenebilir.
Ekmek içi baharat ile ilgili ustalık, ölçüyü ezberlemekten çok malzemenin davranışını okumaktan geçer. Aynı tarif farklı yağ oranıyla tekrar edildiğinde sonucun nasıl değiştiğini gözlemlemek öğreticidir.
Bir yemek tek başına değil, yanındaki tatlarla birlikte hatırlanır. Ekmek içi baharat ile ilgili bir ana yemeğin yanına hafif bir meze ve ferah bir içecek koymak, sofranın ağırlığını dengeler.
Menü kurarken aynı dokuyu ve aynı baharat ailesini tekrar etmemek gerekir. Ekmek içi baharat için yoğun bir tabak seçildiğinde tatlıyı sade tutmak, sofrayı bunaltmaz.
Ekmek içi baharat konusunda kullanılan sözcükler çoğu zaman bir teknik değil, bir kıvam ya da süre tarifidir. Terimi anladığınızda tarifin neden o adımı istediğini de kavrarsınız.
Tariflerde geçen kıvam kontrolü gibi ifadeler bilinmediğinde en basit adımlar bile karmaşık görünür. Terimlerin karşılığını bir kez öğrenmek, sonraki bütün tarifleri daha hızlı okumanızı sağlar.
Kural olarak, sulu yemekleri kısık ateşte, bir iki kaşık su ekleyerek ısıtmak kurumayı engeller ve tadı tazeler. Fırın yemekleri ve hamur işlerinde 160 santigrat derecede üzeri folyolu ısıtma, mikrodalgaya göre çok daha iyi sonuç verir. Aynı porsiyonu tekrar tekrar ısıtmaktan kaçınıp yalnızca yiyeceğiniz kadarını ayırmanız hem lezzet hem güvenlik açısından doğrudur.
Pişmiş yemeklerin çoğu hava almayan kaplarda derin dondurucuda 2 ile 3 ay arasında lezzetini korur. Sulu yemekleri porsiyonlara ayırıp üzerine tarih yazarak dondurmak, hem çözdürmeyi kolaylaştırır hem de israfı önler. Patates ve süt bazlı soslar donduktan sonra doku değiştirebileceği için bu tür yemekleri taze tüketmek daha iyi sonuç verir.
Kuru baklagil ve etli yemeklerde düdüklü tencere pişme süresini normal tencereye göre üçte bire kadar indirebilir. Basınç kurulduktan sonra ateşi kısıp süreyi oradan saymak gerekir, yoksa malzeme dağılabilir. Sebzeli tariflerde ise sebzeleri en sona ekleyip kısa süre pişirmek, dokusunun korunmasını sağlar.
Ayrıca, kıvam sorunlarının başlıca nedeni sıvı oranı, ısı ve karıştırma süresidir; bu üçünden birini değiştirmek genellikle sonucu düzeltir. Fazla sulu kalan karışımlarda ateşi kısıp kapağı açarak buharlaşmayı artırabilir, gerekirse az miktarda nişasta veya un ile kıvam verebilirsiniz. Aşırı koyulaşan karışımlara ise sıcak su ya da et suyunu azar azar, sürekli karıştırarak ekleyin; tek seferde eklemek topaklanmaya yol açar.
Uygulamada, doğru kıvamı yakaladığınız anı bir kez tanıdıktan sonra, ölçü kabına ihtiyaç duymadan göz kararı çalışmaya başlayacaksınız.